Polski Ład – jakie zmiany w podatkach?

Prawo i Sprawiedliwość zaprezentowało w sobotę 15 maja 2021 roku Polski Ład. Ważna część programu to zapowiadany „reset podatkowy”, czyli zmiany w przepisach dotyczących podatków, zwłaszcza w PIT.

Polski Ład a podatek liniowy

Wszystko wskazuje na to, że podatek liniowy dla osób prowadzących działalność gospodarczą zostanie utrzymany na obecnym poziomie i na dotychczasowych zasadach. Dla przedsiębiorców kluczowe wydają się jednak inne zmiany dotyczące składki zdrowotnej oraz kwoty wolnej od podatku i to one realnie wpłyną na łączny poziom obciążeń podatkowych przedsiębiorców

Kwota wolna od podatku zostanie podniesiona do 30 tys. PLN, natomiast próg skali podatkowej – do 120 tys. PLN.
Po podwyższeniu limitu zbliżymy się do progów znajdujących się u naszych zachodnich sąsiadów. Przykładowo w Niemczech w 2021 roku kwota wynosi 9744 €, a we Francji – 10 064 €, w Wielkiej Brytanii 12 500 £.

Podniesienie kwoty wolnej i progu drugiej skali podatkowej niewątpliwie zależy uznać za zmiany w dobrym kierunku. Kwota wolna w Polsce od lat budziła kontrowersje z uwagi na fakt, że była niższa niż minimum egzystencji. W dodatku od kilku lat mamy do czynienia z tzw. kwotą degresywną, która maleje wraz ze wzrostem dochodów, a więc osoby lepiej zarabiające w ogóle nie mają kwoty wolnej.

Natomiast zmianą zdecydowanie niekorzystną jest zapowiadany brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej. To w praktyce oznacza podwyższenie stawki podatku o 7,75 podstawy wyliczenia tej składki. W uproszczeniu można powiedzieć, że to właśnie podwyższenie podatku o 7,75%. A zatem przy wyższej kwocie wolnej i wyższym progu będziemy mieć do czynienia z dwiema wyższymi stawkami podatkowymi – tj. odpowiednio 24,75% i 39,75%, co czyni stawki podatkowe w Polsce bardzo wysokimi. Brak odliczenia składki zdrowotnej spowoduje zniwelowanie korzyści dla osób średnio zarabiających oraz wyższe obciążenia dla osób lepiej zarabiających.

Polski Ład a podatek CIT

Polski Ład wskazuje również na pewne zmiany, które znajdą się w podatku CIT. Zabrakło jednak szczegółów, które pozwoliłyby ocenić rzeczywisty wpływ tych zmian na sytuację przedsiębiorców.

Kluczowe zapowiadane zmiany to:

  • nowa ulga na automatyzację i robotyzację
  • rozszerzenie zakresu ulgi B+R oraz IP-BOX na kolejne etapy procesów
  • objęcie możliwością skorzystania z Podatku Estońskiego większej liczby firm
  • ulga podatkowa związana z IPO (wejściem na giełdę)
  • uproszczenia w zakresie cen transferowych

Koniec z ryczałtową składką zdrowotną dla przedsiębiorców

Dla wielu przedsiębiorców najważniejszą zmianą będzie brak możliwości opłacania ryczałtowej składki zdrowotnej, której poziom obecnie to ok 380 zł. Zapowiedziana została zmiana mająca zrównać zasady jej naliczania do tych obowiązujących w przypadku umowy o prace. W praktyce oznacza to, że jej poziom odpowiadałby 9% dochodu. Realnie oznaczać to może wzrost efektywnej stopy opodatkowania dochodów z działalności o blisko 9 punktów procentowych.

Polski Ład a działalność gospodarcza

W trakcie sobotniej konferencji skoncentrowano się przede wszystkim na prezentacji wpływu planowanych zmian na sytuację osób zatrudnionych oraz emerytów i rencistów. Wbrew pozorom, istotnych zmian powinni spodziewać się również przedsiębiorcy.

Mogłoby się wydawać, że z perspektywy przedsiębiorców niewiele się zmienia albo jest to wręcz zmiana korzystna. Pozostać ma podatek liniowy, nie ma zapowiedzi zmian w zakresie daniny solidarnościowej, nie ma też zapowiedzi zmian co do ZUS dla przedsiębiorców. Choć nie padło to wprost, pośrednio można wnioskować, że kwota wolna będzie również dla przedsiębiorców, być może również tych korzystających z podatku liniowego co byłoby również nowością bowiem obecnie wybór podatku liniowego oznacza automatycznie brak kwoty wolnej. Kwota wolna dla podatku liniowego wydaje się, że na ten moment jest jednym ze znaków zapytania.

Oceniając poziom opodatkowania dochodów nie można patrzeć wyłącznie z perspektywy płaconego podatku dochodowego. Poziom wynagrodzenia, który zostaje do dyspozycji danej osoby zależy zarówno od PIT, jak i wysokości składek ZUS oraz składki zdrowotnej. Dla większości osób kluczowym obciążeniem formalnie nie jest PIT, ale właśnie ZUS oraz składki zdrowotne.

Grant Thornton

Dla przedsiębiorców kluczowa może okazać się zapowiedziana zmiana w zakresie składki zdrowotnej. Po pierwsze składka nie ma być już ryczałtowa, ale ma być naliczana na zasadach analogicznych jak dla umów o pracę (9% dochodu). W efekcie, wzrośnie ona dla tych, których dochody są na poziomie nieco powyżej 5 tys. zł miesięcznie. Co jednak kluczowe, zgodnie z zapowiedzią Premiera Morawieckiego, która padła podczas prezentacji, składka ma nie być odliczana od podatku co ma fundamentalne znaczenie.

W efekcie, mimo braku zmiany nominalnej stawki podatkowej i wprowadzeniu kwoty wolnej od dochodu i to na wysokim poziomie, realnie poziom opodatkowania dla osób prowadzących działalność gospodarczą znacząco wzrośnie.

Przewrotnie można byłoby powiedzieć, że podatki dla przedsiębiorców nie wzrastają bo pozostaje podatek liniowy 19% a na dodatek wprowadzana jest kwota wolna. Tyle tylko, że finalnie efektywna stopa opodatkowania wzrośnie dla tych, których dochody są zbliżone do 7.000 zł miesięcznie lub są wyższe. Im wyższe dochody, tym zmiany bardziej dotkliwe

Grant Thornton

Polski Ład a podatek VAT

Sobotnia konferencja wskazuje, że nie będzie wielu zmian w podatku VAT w ramach tzw. Polskiego Ładu

Należy jednak zwrócić uwagę na dwie, jak się wydaje rewolucyjne zmiany:

  • Brak opodatkowania VAT dla transakcji w ramach grup kapitałowych. Można to odczytywać jako zapowiedź wprowadzenia podatkowych grup kapitałowych VAT na wzór podatkowych grup kapitałowych w CIT.
  • Możliwość opodatkowania podatkiem VAT instytucji finansowych (opcja opodatkowania).

Zmiany te mają, wg autorów Polskiego Ładu, zmniejszyć koszty i być zachętą dla lokowania inwestycji w Polsce i należy obie ocenić pozytywnie, znów zastrzegając, że szczegółowe rozwiązania mogą tę ocenę znacząco zmienić.

Źródło: Grant Thornton